Sosyal Bilimler Enstitüsü

Sosyoloji Doktora Programı

Genel Tanım

Kuruluş

Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı Sosyoloji Doktora Programı Eylül 2017’de kurulmuştur. Beykent Üniversitesi Sosyoloji Doktora Programı, aday öğrencilere sosyoloji alanında özgün ve yetkin bir araştırma ve akademi kariyeri için gereken nitelik ve deneyimi kazandırarak, toplumları güncel kuramsal yaklaşımlarla inceleyebilen, anlayabilen ve sosyoloji bilimine kuramsal ve yöntemsel düzeyde özgün katkılarda bulunabilen, alanında donanımlı uzmanlar ve akademisyenler yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Kazanılan Derece

Sosyoloji Doktora Derecesi

Derecenin Düzeyi

Sekizinci Düzey (Doktora Derecesi )

Kabul ve Kayıt Koşulları

Doktora programına başvurabilmek için adayların bir lisans veya tezli yüksek lisans diplomasına, hazırlık sınıfları hariç en az on yarıyıl süreli, Tıp, Diş Hekimliği ve Veteriner Fakülteleri diplomasına, Eczacılık ve Fen Fakültesi lisans veya yüksek lisans derecesine veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olmaları ve ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55, lisans diplomasıyla başvuranlardan 80 standart puandan az olmamak koşuluyla ALES standart puanına sahip olmaları gerekir. Lisans derecesiyle doktora programına başvuranların lisans mezuniyet not ortalamalarının 4 üzerinden en az 3 veya muadili bir puana sahip olmaları gerekir. Yüksek lisans derecesiyle doktoraya başvuracak olanların doktora programlarına kabulünde, ALES puanı yanı sıra yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme sınavı ve/veya mülakat sonucu ile yüksek lisans not ortalaması da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken referans mektubu, neden doktora yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar benzeri diğer belgeler Senato tarafından belirlenir. Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezî yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine Senato tarafından karar verilir. ALES puanının % 50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı, Senato tarafından belirlenir. Enstitü yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir. Güzel sanatlar fakültelerinin ve konservatuvarın enstitülerdeki anabilim ve anasanat dallarına öğrenci kabulünde ALES puanı aranmaz. Ancak Senatonun kararı ile ALES puanı aranabilir. ALES puanı istenildiği takdirde taban puan Senato tarafından belirlenir.

Önceki Öğrenmenin Tanınması Hakkında Kurallar

Beykent Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği 10. Maddesi gereğince, Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın uygun görüşü ve Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile Enstitü Kurulu'nca belirlenen yatay geçiş koşullarını sağlamaları halinde Enstitülere bağlı programlara yatay geçişle öğrenci alınmaktadır. Öğrencinin bir başka üniversitenin lisansüstü programına kayıtlı iken alıp başarılı olduğu derslerden Beykent Üniversitesinde aynı lisansüstü programa kayıt olduktan sonra hangilerinin asgari ders yükünden sayılması ile ilgili dilekçesine istinaden, ders içeriklerini ve not döküm çizelgesini gösteren başvurusu, anabilim dalı başkanlığının görüşü ve enstitü yönetim kurulu kararıyla belirlenir. Değişim programlarına katılan öğrencilerin karşı üniversiteden aldıkları dersler seçimlik ya da zorunlu ders olarak Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile kabul edilebilir.

Yeterlilik Koşulları ve Kuralları

6 yıl, 1 yılda 2 yarıyıl, her yarıyılda 15 hafta, toplam 240 AKTS

Program Profili

Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı programında farklı disiplinlerden 10 öğretim üyesi bulunmaktadır. Doktora programının normal öğrenim süresi sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıldır. Programın eğitim dili Türkçedir. Sosyoloji doktora programı ileri araştırma teknikleri, sosyal teori ve toplumsal yapı ve değişme analizi içeriğiyle “Genel Sosyoloji ve Metodoloji” ana bilim dalında eğitim verecektir.

Temel Program Kazanımları

1. Sosyal bilimlerdeki köklü ve çağdaş düşünce geleneklerini, metodolojileri yakından inceleyerek bu konulardaki bilgilerini geliştirerek derinleştirir.

2. Karşılaştırmalı ve eleştirel analiz ve değerlendirmelerini, sosyolojinin yanı sıra antropoloji, psikoloji, felsefe gibi sosyal bilimlerin teorik ve metodolojik birikiminden faydalanarak yapar.

3. Sosyal teori, toplumsal yapı, çağdaş araştırma teknikleri hakkında ileri düzeyde bilgi sahibi olur.

4. Günümüz sosyolojik sorunlara yönelik olarak yapmış olduğu analizleri ve edinmiş olduğu bilimsel verileri kullanarak çözüm yolları arar, farklı yaklaşımlar sunar.

5. Farklı sosyolojik olgu ve gerçeklikleri, bunlarla ilintili olarak ileri sürülmüş kuramsal yaklaşım ve çözümlerle ilişkilendirerek değerlendirir.

6. Alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgilerin oluşmasına katkıda bulunur.

7. Sosyal Bilimler alanında disiplinler arası etkileşimi kavrar ve kullanır.

8. Toplumsal araştırma sürecinde bilimsel ve mesleki etik ilkeler ilişkin farkındalık sahibidir ve bu ilkeleri araştırmalarında gözetir.

9. Toplumsal yaşamın farklı alanlarına ilişkin sorunların çözümüne yardımcı olacak bilimsel araştırmalarda bireysel olarak bağımsız çalışır veya ekip üyesi olarak sorumluluk alır.

Mezunların İstihdam Profilleri

Sosyoloji doktora derecesi alan mezunlar, uzmanlıklarını öğretim üyesi olarak akademide sürdürebilme olanağını elde ederler. Mezunlar, doktora derecesiyle kazanılmış bu uzmanlık sayesinde akademinin dışında, çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında, bakanlıklarda, araştırma merkezleri ve düşünce kuruluşlarında ve özel sektörde nitelikli uzman ve araştırmacı gereksinimini karşılayabileceklerdir.

Dersin Adı

Z/S

K

AKTS

Modern Sosyal Teori

Z

3

7.5

Nicel Araştırma Tasarımı ve Uygulamaları

Z

3

7.5

Etik, Toplum ve Hukuk

Z

3

7.5

Çağdaş Eleştirel Sosyoloji Kuramları

Z

3

7.5

İleri Nitel Araştırma Yöntemleri

Z

3

7.5

Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ve Değişimi

S

3

7.5

Bilgi Sosyolojisi

S

3

7.5

Biyopolitika ve Beden Sosyolojisi

S

3

7.5

Toplumsal Eşitsizlik, Tabakalaşma ve Hareketlilik

S

3

7.5

Kolektif Eylem ve Toplumsal Hareketler

S

3

7.5

Doktora Seminer

Z

0

11

Doktora Tez

Z

0

120

 

DERS İÇERİKLERİ

ZORUNLU DERSLER

MODERN SOSYAL TEORİ: Bu dersin amacı, çağdaş sosyal teorileri öğrenmek, güncel tartışmaları kavramaktır. Öğrencilerin, bu teorilerin içeriğine dair bilgi sahibi olarak güncel meseleleri analiz ederken bu teorik çerçeveleri kullanır hale gelmesi amaçlanmaktadır. Egemen modern sosyal teori alanlarının çoğunun kaynağında yer alan düşüncelerin sahip oldukları farklı dünya görüşlerinin iç bütünlüğünü sergilemek, bu düşüncelerin başka kuramlarla aralarındaki etkileşimi, tarihsel köklerini ortaya koymaya çalışmak dersin amaçlarındandır. Sosyal bilimlerdeki köklü düşünce gelenekleri ve onların toplum üzerine düşünme biçimlerini yakından incelemek ve temel tartışmalara vakıf olmaktır. Dersin, sosyal bilimler içindeki farklı disiplinler açısından kuramsal bir zemin niteliğinde olması ve öğrencilerin ilerideki çalışmalarına katkı sunması beklenmektedir.

NİCEL ARAŞTIRMA TASARIMI VE UYGULAMALARI: Bu dersin amacı, niceliksel verileri toplamak ve analiz edebilmek için öğrencilere araştırma yöntemlerinin bilgileri ve gerekli ileri istatistiksel beceriler edindirmektir. Bu ders nicel araştırma dizisini yürütmekle ilgili metodolojik konuları ele almakla birlikte, anket araştırma yöntemlerinin sanatı ve bilimi üzerine odaklanacaktır. Metodolojik değerlendirmelere ek olarak genel olarak araştırma tasarımı ve yürütmesinin sosyal, politik ve etik boyutları ile özellikle uygulamalı araştırmalar da incelenecektir. Dönem boyunca, öğrenciler ölçüm, enstrümantasyon, örnekleme ve dağıtım ve kurumsal gözden geçirme kurulu onayı dahil olmak üzere araştırma geliştirme ve idari aşamalarını keşfedeceklerdir. Kurs ayrıca, öğrencilerimize, akademik düzeyde SPSS kullanarak istatistiksel analizlere maruz kalmalarını sağlayacak bir laboratuvar bileşenini içerir.

ETİK, TOPLUM VE HUKUK: Toplumda hukuk sisteminin işleyişi, toplumda kanunların yeri ve uygulanmaları, yazılı kanunların dışında toplumsal adalet arayışları ve davranışlar hukuk sosyolojisinin bu dersin ilgi alanına giren konular olmaktadır. Hukuk uygulamalarının toplumlarda bireysel ve kolektif tezahürleri ile adalet anlayışı ve duygusu, “vicdan” gibi kavramların günlük yaşamdaki uygulamaları, ayrıca “kul hakkı” gibi yaygın kabul görmüş inanç bağlamlı değerlendirmeler günümüzde bireysel davranışların temelinde yatan unsurlar olmaktadır. Adaletin ihlal edildiği duygusu, bireysel ve kurumsal çatışmaların temelinde yatan önemli bir faktör olmaktadır. Toplumda sosyal çatışmaların sosyolojik temelleri, çatışma çözümlemelerinde karşımıza çıkan uygulamalar ve kuramsal modeller bu derste ele alınacak konu başlıkları arasındadır. Ders sonunda öğrencilerin hak, hukuk, suç ve adalet gibi kavramlar çerçevesinde oluşturulmuş kuramsal açıklama ve çatışma çözümleme modelleri üzerinde bilgi sahibi olmaları ve bu birikimi uygulama örnekleriyle özümsemiş olmaları beklenir.

ÇAĞDAŞ ELEŞTİREL SOSYOLOJİ KURAMLARI: 21. yüzyıl, dünyanın bir çok ülkesinde dil/din/etniklik bağlamında toplumsal eylemlerin arttığı, farklı kimliklerin ve çeşitli sosyal hareketlerin etkinlik kazandığı bir dönem olarak geçiyor. Bu yeni akımlarla beraber sosyal yaklaşımların bir kısmı yeniden elden geçirildi; bir kısmı ise eleştirildi; bu dönemde düşünce iklimini değiştirecek yeni sosyal teoriler ortaya atıldı. Avrupa merkezli, erkek merkezli, akıl merkezli vb. sosyolojik tartışmaların yerine, tarihin farklı aktörlerini öne çıkaran, toplumun farklı katmanlarına yoğunlaşan bakış açıları geliştirildi. Bu dersin amacı öğrencileri bu yeni sosyolojik düşünme biçimleri ile tanıştırmak, postmodernlik / postyapısalcılık / soylulaştırma gibi kavramların çerçevesini çizdiği tartışmaları anlamlandırmalarını sağlamaktır. 

İLERİ NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ: Nitel araştırmanın doğasının, felsefi temellerinin, yöntemlerinin, tekniklerinin ve desenlerinin ileri seviyede ve çok yönlü olarak ele alınması bu dersin amacıdır. Sosyal olguları bağlı bulundukları çevre içerisinde araştırmayı ve anlamayı ön plana alan bir yaklaşım olan nitel araştırmalarda kullanılan yöntemler bu derste ileri seviyede ele alınacaktır. Doktora tez süreci öncesinde öğrencilere kullanabilecekleri araştırma yöntemleri konusunda yetkinlik kazandırmak, nitel araştırma yöntemlerindeki güncel yaklaşım, sorun ve tartışmaları ele almak dersin içeriğini oluşturacaktır.

DOKTORA SEMİNER: Literatür taraması yapılarak çeşitli bilimsel çalışmalar sunum teknikleri gözetilerek çalışılır. Öğrenci, doktora öğrenimi süresince edindiği bilgileri, bilimsel araştırma yöntemlerine bağlı kalarak hazırlayacağı bir seminer ile sunar.

SEÇİMLİK DERSLER

TÜRKİYE’NİN TOPLUMSAL YAPISI VE DEĞİŞİMİ: Günümüz Türkiye’sin toplumsal yapısı 19. Yüzyıl’dan başlayarak Türk modernleşmesinin özellikleri ve sorunları, toplumsal kurumlar üzerinde yarattığı değişim, dönüşümlerden başlayarak ele alınacaktır. Bu bağlamda siyasi yapı ve zaman içinde dönüşümü, değişen sınıf yapısı ve ilişkileri, üretim ilişkileri, sosyo-ekonomik politikalar ve sonuçları, göç hareketleri tipleri ve örüntüleri ve bunların toplumsal yapıya etkileri, toplumsal cinsiyet ilişkileri ve eşitsizlikleri, din ve etnisitenin toplumsal yapı ve ilişkilere etkileri bu süreç içinde ele alınacaktır. Bu bağlamda dersin amacı günümüz Türkiye’sinin temel dinamiklerini oluşturan konu ve meseleler üzerinde durularak mevcut toplumsal yapı, sorunları konusunda farklı ve daha geniş bir bakış açısı kazanabilmektir.

BİLGİ SOSYOLOJİSİ: Bu derste çağdaş bilimin kaynakları, bir toplumsal pratik olarak bilim, bir sosyal kurum olarak üniversite,900 yılı aşan bilim tarihi, bu uzun tarihinin içinde bilimin geçirdiği önemli yapısal dönüşümler, “bilimsellik” algısı, bilgi toplumu üniversiteleri çeşitli perspektiflerden tartışarak bu yolla bilimin günümüzdeki rasyonalitesini kavramak amaçlanmaktadır. Çağdaş bilimin kaynakları, XVI. Yüzyıl düşünsel gelişmesi, XVII. Yüzyıl “öğrenim reformasyonu”, XVII. Yüzyıl bilimsel yönteminin ayırt ediciliği, deneysel yöntemi oluşturan tüme varım ve tümden gelim süreçleri, XVIII. Yüzyılın yeni bilimsel ve felsefi bilgileri, rasyonalite, doğrulama ve yanlışlama, bilimsel kuramların işlevleri, bilimsel araştırma ile açıklamanın bir yöntem olarak ortaya çıkışı, paradigmalar, bilimsel topluluklar ve bilim kurallarının rolü ve günümüze değin uzanan epistemolojik tartışmalar bu dersin konularını oluşturacaktır.

BİYOPOLİTİKA VE BEDEN SOSYOLOJİSİ: Bu dersin amacı, bedenin sadece biyolojik bir varlık değil, aynı zamanda toplumsal bir varlık olduğunun, sosyoloji alanındaki metinler ve tartışmalar aracılığıyla kavranmasıdır. Biyo-politika kavramı dersin üzerinde yürüdüğü temel eksendir. Biyo politika teorilerini esas alan ders, yaşamın, doğumun, hastalığın, sağlığın, yaşlanmanın ve biyolojik varoluşun, çeşitli mekanizmalar aracılığıyla, politikanın alanında biçimlendiğini, yönetildiğini ve kontrol edildiğini tartışmayı amaçlamaktadır. Michel Foucault, Giorgio Agamben ve Nikolas Rose’un biyo-politika tartışmaları, toplumsal bir yazı mekanı olarak beden, hastalık, sağlık, doğum, ölüm, yaşlanma süreçlerinin politik alana dahil edilmesi, ölüm üzerinde iktidar tartışmalarından yaşam üzerinde iktidar tartışmalarına geçiş, nüfusun yönetilmesinde biyo-politika, biyolojik süreçlerin teknolojik yönetimi ve kontrolü ders kapsamında ele alınacaktır.

TOPLUMSAL EŞİTSİZLİK, TABAKALAŞMA VE HAREKETLİLİK: Bu derste günümüz dünyasında küresel ve yerel ölçekte önemi aratarak sürekli öne çıkan sosyal bir olgu olan eşitsizlik tarihsel, felsefi ve toplumsal tartışmalar açısından ele alınacaktır. Bu çerçevede farklı alanlarda toplumsal eşitsizliği yaratan, bu eşitsizliğin sürmesine neden olan ve/veya eşitsizlikleri kalıcı hale getiren toplumsal yapıları, süreçleri ve etkenleri analiz edebilmek, tabakalaşmayı açıklayan sosyolojik kuramları incelemek dersin temel amaçlarıdır. Bu bağlamda eşitsizliği açıklamaya yönelik sınıf, statü, rol ve toplumsal hareketlilik gibi kavramların farklı bakış kuramlar açısında anlamı, işlevsellikleri açıklığa kavuşturulmaya çalışılacak bu bağlamda Türkiye’de toplumsal tabakalaşmanın oluşumu, gelişimi ve dönüşümünü açıklayan yaklaşımlara da değinilecektir.

KOLEKTİF EYLEM VE TOPLUMSAL HAREKETLER: Bu dersin amacı öğrencilerin dünyada modern toplumsal hareketlerin gelişimini, tarihini ve geçirdiği değişim/dönüşümleri kronolojik olarak bilmeleri sağlanırken, ilgili toplumsal hareketlerin hangi toplumsal etkenler, süreçler tarafından şekillendirildiğini toplumsal aktörlerinin kimler olduğunu ve toplumsal hareket dinamiklerinin nasıl analiz edebileceğini kavramalarıdır. Bu amaçla farklı kuramların toplumsal hareketleri nasıl ele alarak analiz ettiği öğretilirken, öğrencilerin farklı hareketleri ve dinamikleri çözümlemede bunları kullanma yetileri geliştirilmeye çalışılacaktır. Ders 19. Yüzyıldan günümüze kadar öne çıkan, etkili toplumsal hareketlerin tarihini kronolojik olarak ele alırken, ilgili hareketleri analiz eden farklı kuram, analiz ve değerlendirmelere yer verecektir. Ders başlıca toplumsal hareket kuramlarını ele aldığı gibi konu üzerindeki güncel değerlendirme ve yaklaşımlara da yer verecektir.

 

 

 

Doktora Programında Görev Alacak Tam Zamanlı Öğretim Üyeleri

Öğretim Üyesinin

Adı-Soyadı

Akademik Ünvanı

Kadrosunun Bulunduğu Bölüm

Akile GÜRSOY

Prof. Dr.

Beykent Üniversitesi – Sosyoloji (İngilizce)

Belkıs KÜMBETOĞLU

Prof. Dr.

Beykent Üniversitesi – Sosyoloji (İngilizce)

Burak KESGİN

Yrd. Doç. Dr.

Beykent Üniversitesi – Sosyoloji

Ali SAYGILI

Yrd. Doç Dr.

Beykent Üniversitesi – Sosyoloji

Nihan BOZOK

Yrd. Doç Dr.

Beykent Üniversitesi –Sosyoloji (İngilizce)

Marcel MECIAR

Yrd. Doç Dr.

Beykent Üniversitesi –Sosyoloji (İngilizce)

Gül Selin ERBEN

Yrd. Doç Dr.

Beykent Üniversitesi –Sosyoloji (İngilizce)

Abdurrahman YILMAZ

Yrd. Doç Dr.

Beykent Üniversitesi –Sosyoloji (İngilizce)